Słownik pojęć — wycieki, CO i wilgoć

Co oznacza zład wody, migracja gazu lub podciąganie kapilarne? Ten słownik pojęć wyjaśnia określenia używane podczas diagnostyki instalacji, badania dachów i osuszania. Przy każdym haśle znajdziesz praktyczny przykład oraz odnośnik do poradnika lub realizacji Termeo.

Wybierz hasło z alfabetycznego spisu:

Ciśnienie robocze a ciśnienie próbne

Ciśnienie robocze występuje podczas normalnej pracy instalacji. Ciśnienie próbne stosuje się podczas określonego badania jej szczelności lub wytrzymałości. Wartości i przebieg próby zależą od rodzaju instalacji, materiałów oraz właściwej procedury.

W praktyce: Zmianę wskazania manometru trzeba ocenić razem z temperaturą i warunkami badania. Sam odczyt nie wskazuje miejsca uszkodzenia.

Zobacz w praktyce: Czas i warunki próby szczelności instalacji

Wróć do spisu haseł ↑

Filtr siatkowy w CO

Filtr siatkowy zatrzymuje część zanieczyszczeń niesionych przez wodę grzewczą. W jego korpusie znajduje się wkład z siatki. Zabrudzenie wkładu może ograniczać przepływ, dlatego stan filtra ma znaczenie przy diagnostyce i obsłudze ogrzewania.

W praktyce: Przy aplikacji uszczelniacza sposób postępowania z wkładem określa instrukcja konkretnego preparatu. Przygotowanie filtra należy do przygotowania całego obiegu.

Zobacz w praktyce: Przygotowanie filtra przed uszczelnianiem CO

Wróć do spisu haseł ↑

Geofon

Geofon odbiera drgania i odgłosy przenoszone przez podłoże lub elementy instalacji. W diagnostyce wycieków pomaga porównywać sygnał akustyczny w kolejnych punktach. Na wynik wpływają między innymi materiał rur, ciśnienie, wielkość nieszczelności i hałas otoczenia.

W praktyce: Brak wyraźnego szumu nie wyklucza wycieku. Nasłuch zestawia się z próbami szczelności i innymi obserwacjami.

Zobacz w praktyce: Nasłuch podczas wizyty diagnostycznej

Wróć do spisu haseł ↑

Manometr wzorcowany

Manometr mierzy ciśnienie. Wzorcowanie polega na porównaniu jego wskazań z wartościami odniesienia i określeniu odchyleń oraz niepewności pomiaru. Wyniki dokumentuje świadectwo wzorcowania. Wzorcowanie nie jest tym samym co regulacja przyrządu.

W praktyce: Oprócz świadectwa ważne są odpowiedni zakres manometru, jego stan oraz właściwe przygotowanie instalacji.

Zobacz w praktyce: Co obejmuje profesjonalna próba szczelności

Wróć do spisu haseł ↑

Migracja gazu znacznikowego

Migracja to przemieszczanie się gazu po wydostaniu się z nieszczelnej instalacji. Gaz może docierać do powierzchni szczelinami, wzdłuż rur lub przez warstwy podłogi. Dlatego najsilniejszy sygnał detektora nie zawsze występuje dokładnie nad uszkodzeniem.

W praktyce: Przed odkrywką porównujemy wskazania z przebiegiem instalacji, czasem pojawienia się sygnału i wynikami innych badań.

Zobacz w praktyce: Interpretacja wskazań gazu znacznikowego

Wróć do spisu haseł ↑

Naczynie przeponowe

Naczynie przeponowe przejmuje zmiany objętości wody związane z jej ogrzewaniem i chłodzeniem. Elastyczna przepona oddziela część wodną od gazowej. Prawidłowy dobór i stan naczynia pomagają utrzymać właściwe warunki ciśnieniowe w zamkniętym układzie CO.

W praktyce: Przy dużych wahaniach ciśnienia lub ubytkach wody trzeba sprawdzić także naczynie i zawór bezpieczeństwa. Nie każdy taki objaw oznacza dziurę w rurze.

Zobacz w praktyce: Dolewanie wody do CO i ustalanie przyczyny ubytku

Wróć do spisu haseł ↑

Podciąganie kapilarne

Podciąganie kapilarne to przemieszczanie się wody w drobnych porach materiałów, takich jak cegła, zaprawa czy tynk. Wilgoć może w ten sposób przemieszczać się ku górze od zawilgoconej podstawy ściany. Zasięg zjawiska zależy od materiału oraz warunków.

W praktyce: Woda zalegająca pod posadzką może zawilgocić ścianę i okolice gniazdka, mimo braku kałuży na podłodze.

Zobacz w praktyce: Jak wilgoć ze ściany dociera do instalacji elektrycznej

Wróć do spisu haseł ↑

Przelew awaryjny tarasu

Przelew awaryjny zapewnia dodatkową drogę odpływu wody po osiągnięciu określonego poziomu. Pomaga ograniczyć jej spiętrzenie, gdy podstawowe odwodnienie jest niewydolne lub niedrożne. Sam przelew i jego połączenie z hydroizolacją również muszą zachować szczelność.

W praktyce: Udrożnienie odpływu nie naprawia nieszczelnego detalu przelewu. W naszej realizacji konieczne było rozpoznanie obu problemów.

Zobacz w praktyce: Nieszczelny przelew w tarasie wentylowanym — realizacja

Wróć do spisu haseł ↑

Próba hydrauliczna i pneumatyczna

Próba hydrauliczna wykorzystuje ciecz, najczęściej wodę, a pneumatyczna — gaz, na przykład powietrze. Medium i parametry dobiera się do instalacji oraz właściwej procedury. Przygotowanie, stabilizacja temperatury i czas obserwacji wpływają na interpretację wyniku.

W praktyce: Gaz jest ściśliwy, dlatego nie wolno automatycznie przenosić ciśnienia próby wodnej na próbę gazową. Próba ciśnieniowa i lokalizacja detektorem gazu to odrębne etapy.

Zobacz w praktyce: Próba wodna i badanie gazem w diagnostyce wycieku

Wróć do spisu haseł ↑

Punkt rosy

Punkt rosy to temperatura, przy której powietrze o danej zawartości pary wodnej osiąga stan nasycenia podczas chłodzenia. Jeżeli powierzchnia jest odpowiednio chłodna, para może się na niej skraplać. Krople na powierzchni nie zawsze pochodzą więc z nieszczelnej rury.

W praktyce: Przy ocenie kondensacji porównuje się temperaturę powierzchni z temperaturą i wilgotnością powietrza. Sam wygląd mokrej plamy nie rozstrzyga o przyczynie.

Zobacz w praktyce: Kondensacja i zawilgocenie puszek elektrycznych

Wróć do spisu haseł ↑

Skropliny — kondensat

Skropliny, nazywane kondensatem, powstają w wyniku skraplania pary wodnej. W urządzeniach i przewodach kominowych przystosowanych do takiej pracy wymagają odpowiedniego odprowadzenia. Nieszczelny odpływ kondensatu może zawilgocić ściany lub warstwy podłogi.

W praktyce: W opisanej realizacji źródłem szkody było połączenie odpływu skroplin z kanalizacją, a nie przeciek przez pokrycie dachu.

Zobacz w praktyce: Wyciek z odpływu skroplin komina — realizacja

Wróć do spisu haseł ↑

Strefa izolacji podposadzkowej

To warstwy pod podkładem podłogowym, obejmujące między innymi izolację cieplną lub akustyczną. Po zalaniu woda może rozchodzić się w tej przestrzeni i przy jej połączeniach ze ścianami. Sucha powierzchnia płytek lub paneli nie potwierdza wyschnięcia warstw znajdujących się głębiej.

W praktyce: Wilgoć przy listwach w oddalonym pomieszczeniu może skłonić do sprawdzenia zasięgu zalania pod podłogą.

Zobacz w praktyce: Jak rozpoznać wodę pod posadzką po zalaniu

Wróć do spisu haseł ↑

Syfon brodzikowy

Syfon odprowadza wodę z brodzika. W typowej konstrukcji z zamknięciem wodnym zatrzymuje również niewielką ilość wody, która ogranicza przedostawanie się gazów kanalizacyjnych do łazienki. Szczelność zależy między innymi od połączenia z brodzikiem, uszczelek i przyłącza odpływowego.

W praktyce: Wodę pod brodzikiem należy ocenić osobno pod kątem syfonu, jego połączeń oraz uszczelnień wokół samego brodzika.

Zobacz w praktyce: Możliwe przyczyny wody pod brodzikiem

Wróć do spisu haseł ↑

Szacht instalacyjny

Szacht to wydzielona przestrzeń budynku przeznaczona do prowadzenia instalacji, często pomiędzy kondygnacjami. Mogą znajdować się w niej piony wodne, kanalizacyjne lub inne przewody. Szacht oznacza przestrzeń, a pion instalacyjny — przebiegający w niej przewód lub układ przewodów.

W praktyce: Woda może przemieszczać się przez przepusty i wzdłuż instalacji. Zalany sufit nie wskazuje automatycznie źródła wycieku bezpośrednio nad plamą.

Zobacz w praktyce: Dlaczego można zalewać sąsiada, mając suchą łazienkę

Wróć do spisu haseł ↑

Termogram

Termogram jest obrazem rozkładu temperatury powierzchni uzyskanym za pomocą kamery termowizyjnej. Kolory odpowiadają przyjętej skali, a nie bezpośrednio obecności wody. Na obraz wpływają także właściwości powierzchni, odbicia promieniowania i warunki pomiaru.

W praktyce: Anomalia cieplna pomaga wytypować obszar dalszej diagnostyki. Kamera nie widzi przez ściany, a sam termogram nie potwierdza miejsca pęknięcia rury.

Zobacz w praktyce: Rola termowizji podczas lokalizowania wycieku

Wróć do spisu haseł ↑

Uranina

Uranina to sól sodowa fluoresceiny, wykorzystywana jako barwnik znacznikowy. Zabarwienie wody i fluorescencja pomagają obserwować jej drogę. W diagnostyce barwnik może służyć do sprawdzania, czy woda z badanego odpływu dociera do miejsca zawilgocenia.

W praktyce: Pojawienie się barwnika może wymagać czasu. Brak zabarwienia podczas krótkiej obserwacji nie wystarcza do wykluczenia nieszczelności. Preparat stosuje się zgodnie z jego przeznaczeniem i instrukcją.

Zobacz w praktyce: Uranina w badaniu szczelności kanalizacji

Wróć do spisu haseł ↑

Wpust dachowy

Wpust dachowy odbiera wodę z powierzchni dachu i kieruje ją do instalacji odwadniającej. Istotne są zarówno drożność odpływu, jak i szczelne połączenie wpustu z hydroizolacją. Zator oraz nieszczelność tego połączenia to różne problemy, które mogą występować jednocześnie.

W praktyce: Przy kontroli dachu sprawdza się także detale przy wpustach, narożnikach i przejściach instalacyjnych.

Zobacz w praktyce: Kontrola detali podczas odbiorczego badania dachu

Wróć do spisu haseł ↑

Wyciek diagnostyczny i niediagnostyczny w CO

W praktyce Termeo określenie „diagnostyczny” opisuje wyciek, którego sygnały i warunki badania dają podstawę do lokalizacji. „Niediagnostyczny” oznacza przypadek, w którym dostępne badania w danych warunkach nie pozwalają wiarygodnie wskazać miejsca nieszczelności. Są to określenia praktyczne, a nie formalne klasy szczelności.

W praktyce: Ilość i częstotliwość dolewek są wskazówkami, nie sztywnym progiem wykrywalności. Najpierw trzeba ustalić przyczynę ubytku i sprawdzić osprzęt. Po potwierdzeniu odpowiedniego rodzaju nieszczelności instalacji CO można rozważyć uszczelniacz chemiczny zgodny z wymaganiami układu. Nieszczelność samego kotła wymaga osobnej oceny.

Zobacz w praktyce: Kiedy lokalizować wyciek, a kiedy rozważyć uszczelnienie CO

Wróć do spisu haseł ↑

Złączka zaprasowywana PEX

Złączka zaprasowywana łączy odcinki rur lub rurę z innym elementem instalacji. Połączenie wykonuje się narzędziem i szczękami właściwymi dla danego systemu. Budowa uszczelnienia oraz sposób przygotowania rury zależą od konkretnego rozwiązania producenta.

W praktyce: Brak zacisku lub błędne przygotowanie połączenia może prowadzić do wycieku. Ocena wymaga sprawdzenia systemu i miejsca uszkodzenia, a nie tylko materiału rury.

Zobacz w praktyce: Niezaciśnięte połączenie PEX jako przyczyna zalania

Wróć do spisu haseł ↑

Zład wody w instalacji CO

Zład oznacza objętość wody znajdującej się w danym układzie grzewczym. Obejmuje wodę w rurach, grzejnikach, pętlach podłogówki i innych elementach rozpatrywanego obiegu. To nie jest ilość ostatniej dolewki ani pojemność samego kotła.

W praktyce: Przy doborze dawki uszczelniacza trzeba określić objętość obiegu, do którego trafi preparat, a następnie zastosować instrukcję właściwego produktu.

Zobacz w praktyce: Znaczenie ilości wody przy uszczelnianiu instalacji

Wróć do spisu haseł ↑

Opracowanie: Maciej Krysztafkiewicz, diagnosta wycieków wody, Termeo. Słownik objaśnia pojęcia; szczegółowe procedury dobiera się do konkretnej instalacji i warunków badania.